Trong dòng chảy thương mại toàn cầu, quan hệ kinh tế giữa Việt Nam và Pháp luôn là một lát cắt đáng chú ý. Nếu nhìn lại 10 năm gần đây, từ giai đoạn 2016 đến 2025, bức tranh xuất nhập khẩu giữa hai quốc gia không đơn thuần là những con số tăng trưởng hay kim ngạch thương mại, mà còn phản ánh sự thay đổi của cấu trúc sản xuất, chiến lược thị trường, nhu cầu tiêu dùng và cả sự dịch chuyển trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Pháp từ lâu là một trong những đối tác thương mại quan trọng của Việt Nam tại châu Âu. Trong khi đó, Việt Nam ngày càng khẳng định vị thế là trung tâm sản xuất chiến lược của châu Á, với khả năng đáp ứng nhiều ngành hàng từ nông sản, dệt may, điện tử đến chế biến sâu.
Mười năm là khoảng thời gian đủ dài để nhìn rõ một xu hướng: thương mại Việt – Pháp đang chuyển từ “mua bán truyền thống” sang “hợp tác chuỗi giá trị”. Điều đó có nghĩa, doanh nghiệp hai nước không còn chỉ dừng lại ở việc nhập hàng và bán hàng, mà đang dần xây dựng hệ sinh thái hợp tác bền vững hơn.
Vậy trong 10 năm qua, xuất nhập khẩu Việt – Pháp đã thay đổi như thế nào? Những ngành hàng nào tăng trưởng mạnh? Những thách thức nào vẫn còn tồn tại? Và đâu là cơ hội cho doanh nghiệp Việt muốn bước vào thị trường Pháp?
Bài viết này sẽ phân tích toàn cảnh.
1. Tổng quan quan hệ thương mại Việt – Pháp trong 10 năm qua
Quan hệ thương mại giữa Việt Nam và Pháp có nền tảng lâu đời, nhưng 10 năm gần đây ghi nhận tốc độ phát triển rõ rệt hơn.
Pháp hiện là một trong những đối tác thương mại lớn của Việt Nam trong khối Liên minh châu Âu.
Điều đáng chú ý là cán cân thương mại trong nhiều năm nghiêng về phía Việt Nam.
Điều này cho thấy năng lực xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường Pháp ngày càng mạnh.
Nếu như giai đoạn đầu, hàng xuất khẩu chủ yếu là nguyên liệu thô hoặc hàng gia công đơn giản, thì hiện nay tỷ trọng hàng công nghệ, hàng chế biến sâu và hàng có giá trị gia tăng cao đang tăng lên.
Sự kiện mang tính bước ngoặt chính là Hiệp định Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam – Liên minh châu Âu (EVFTA) có hiệu lực.
EVFTA tạo ra cú hích cực lớn.
Thuế quan giảm.
Rào cản thương mại giảm.
Cơ hội tiếp cận thị trường mở rộng.
Điều này khiến tốc độ trao đổi hàng hóa giữa hai nước tăng nhanh hơn đáng kể.
2. Giai đoạn 2016–2018: Tăng trưởng ổn định và nền tảng vững chắc
Đây là giai đoạn thương mại song phương tăng trưởng đều.
Chưa có EVFTA.
Nhưng nền tảng hợp tác đã khá vững.
Các mặt hàng chủ lực của Việt Nam xuất sang Pháp gồm:
- Dệt may
- Giày dép
- Thủy sản
- Nông sản
- Đồ gỗ
- Điện tử
Ở chiều ngược lại, Pháp xuất khẩu sang Việt Nam các nhóm hàng:
- Dược phẩm
- Thiết bị công nghiệp
- Mỹ phẩm
- Rượu vang
- Hàng không
- Công nghệ chế biến
Đây là giai đoạn doanh nghiệp Việt bắt đầu học cách thích nghi với các tiêu chuẩn khắt khe của châu Âu.
Đặc biệt là:
- Truy xuất nguồn gốc
- Chứng nhận chất lượng
- An toàn thực phẩm
- Kiểm định kỹ thuật
Có thể nói, đây là thời kỳ chuẩn bị.
3. Giai đoạn 2019–2021: EVFTA mở ra cánh cửa lớn
EVFTA là chất xúc tác mạnh nhất trong thập kỷ.
Khi hiệp định có hiệu lực, nhiều dòng thuế được giảm sâu.
Điều này tạo lợi thế cạnh tranh lớn cho hàng Việt tại Pháp.
Một số ngành hưởng lợi mạnh:
Dệt may
Ngành dệt may Việt Nam tận dụng tốt ưu đãi thuế.
Năng lực sản xuất lớn.
Chi phí cạnh tranh.
Khả năng đáp ứng đơn hàng nhanh.
Đây là ba yếu tố giúp ngành này tăng trưởng tốt.
Nông sản
Cà phê, Hạt điều, Hồ tiêu, Gạo là những sản phẩm nổi bật.
Người tiêu dùng Pháp ngày càng quan tâm đến thực phẩm châu Á.
Đây là cơ hội lớn.
Thủy sản
Tôm và Cá tra có thị phần tốt.
Nhưng tiêu chuẩn kiểm dịch rất nghiêm ngặt.
Doanh nghiệp nào kiểm soát chất lượng tốt sẽ có lợi thế.
Tuy nhiên, đại dịch COVID-19 pandemic gây gián đoạn logistics.
Chi phí vận tải tăng mạnh.
Container thiếu hụt.
Chuỗi cung ứng bị kéo căng.
Nhưng nghịch lý là nhu cầu tiêu dùng hàng thiết yếu vẫn tăng.
Điều này giúp nhiều ngành xuất khẩu Việt giữ được đà tăng.
4. Giai đoạn 2022–2025: Tái cấu trúc và nâng chất lượng
Sau đại dịch, thương mại bước vào giai đoạn mới.
Không còn là câu chuyện tăng trưởng số lượng.
Mà là tăng trưởng chất lượng.
Người mua Pháp yêu cầu cao hơn về:
- ESG
- Carbon footprint
- Lao động bền vững
- Vật liệu tái chế
- Tiêu chuẩn môi trường
Đây là thách thức lớn.
Nhưng cũng là cơ hội.
Những doanh nghiệp Việt đầu tư bài bản bắt đầu chiếm ưu thế.
Các ngành tăng trưởng nổi bật:
- Nội thất
- Hàng organic
- Công nghệ điện tử
- Thực phẩm chế biến
- Sản phẩm xanh
Xu hướng tiêu dùng tại Pháp đang dịch chuyển mạnh sang hàng bền vững.
Doanh nghiệp Việt phải thích nghi.
5. Những mặt hàng Việt Nam xuất khẩu mạnh sang Pháp
Dệt may và giày dép
Đây vẫn là nhóm hàng chủ lực.
Việt Nam có lợi thế:
- Nhân công
- Quy mô sản xuất
- Chuỗi cung ứng hoàn chỉnh
Người Pháp đánh giá cao hàng may mặc Việt vì chất lượng ổn định.
Điện tử
Samsung và các chuỗi sản xuất FDI tại Việt Nam tạo ra kim ngạch lớn.
Điện thoại, linh kiện điện tử là nhóm tăng trưởng mạnh.
Nông sản
Cà phê Robusta Việt Nam có vị thế mạnh.
Ngoài ra:
- Hạt điều
- Hồ tiêu
- Trái cây nhiệt đới
đều có tiềm năng lớn.
Đồ gỗ
Ngành nội thất Việt Nam tăng trưởng rất mạnh tại Pháp.
Người tiêu dùng Pháp chuộng thiết kế tối giản.
Đây là lợi thế cho doanh nghiệp Việt.
6. Những mặt hàng Pháp xuất khẩu vào Việt Nam
Dược phẩm
Dược phẩm Pháp luôn có uy tín cao.
Phân khúc trung và cao cấp rất mạnh.
Mỹ phẩm
L’Oréal, Lancôme là những thương hiệu quen thuộc.
Việt Nam là thị trường tiêu dùng tăng trưởng nhanh.
Thực phẩm cao cấp
Phô mai, Rượu vang, bánh ngọt, thực phẩm chế biến.
Nhu cầu tầng lớp trung lưu tăng mạnh.
Công nghệ và máy móc
Pháp có thế mạnh về công nghệ sản xuất.
Doanh nghiệp Việt nhập khẩu nhiều thiết bị hiện đại từ Pháp.
7. Những rào cản lớn trong xuất nhập khẩu Việt – Pháp
Rào cản kỹ thuật
Thị trường Pháp rất khắt khe.
Chỉ cần sai quy chuẩn nhỏ có thể bị trả hàng.
Văn hóa kinh doanh khác biệt
Doanh nghiệp Pháp đề cao:
- Tính minh bạch
- Tính pháp lý
- Tính cam kết
Nhiều doanh nghiệp Việt chưa quen.
Ngôn ngữ
Tiếng Pháp vẫn là lợi thế cực lớn.
Dù tiếng Anh phổ biến, nhưng giao dịch bằng tiếng Pháp tạo độ tin cậy cao hơn.
Logistics
Chi phí vận tải quốc tế biến động mạnh.
Đây là bài toán lớn.
8. Vai trò của kết nối thương mại: Tại sao doanh nghiệp cần đơn vị hỗ trợ?
Một thực tế dễ thấy:
Nhiều doanh nghiệp Việt có sản phẩm tốt.
Nhưng không vào được thị trường Pháp.
Lý do không nằm ở chất lượng.
Mà nằm ở kết nối.
Kết nối đúng người.
Đúng đối tác.
Đúng quy trình.
Đúng tiêu chuẩn.
Đây là điểm nghẽn lớn nhất.
Xuất nhập khẩu quốc tế không chỉ là gửi hàng.
Nó là hệ sinh thái gồm:
- Tìm buyer
- Kiểm tra pháp lý
- Đàm phán hợp đồng
- Logistics
- Chứng từ
- Kiểm định
- Thanh toán quốc tế
Thiếu một mắt xích là rủi ro.
9. Europe Education – Cầu nối hỗ trợ kết nối xuất nhập khẩu Việt – Pháp
Trong bối cảnh doanh nghiệp Việt ngày càng muốn tiếp cận thị trường Pháp, nhu cầu về một đơn vị trung gian hiểu cả hai thị trường là rất quan trọng.
Europe Education hiện đang là một trong những đơn vị hỗ trợ kết nối thương mại Việt – Pháp với mô hình thực tiễn và hiệu quả.
Không chỉ là đơn vị giáo dục hay tư vấn quốc tế, Europe Education còn hỗ trợ doanh nghiệp ở các mảng:
Kết nối đối tác thương mại
Tìm kiếm buyer tại Pháp.
Tìm nhà cung ứng tại Việt Nam.
Sàng lọc đối tác.
Đánh giá uy tín.
Tư vấn thủ tục xuất nhập khẩu
Hướng dẫn hồ sơ.
Quy trình pháp lý.
Tiêu chuẩn châu Âu.
Quy chuẩn nhập khẩu.
Hỗ trợ ngôn ngữ và đàm phán
Tiếng Pháp là yếu tố chiến lược.
Europe Education có lợi thế ngôn ngữ và hiểu văn hóa doanh nghiệp Pháp.
Điều này giúp tăng khả năng chốt giao dịch.
Hỗ trợ xúc tiến thương mại
Kết nối hội chợ.
Triển lãm.
Networking doanh nghiệp.
Kết nối B2B.
Với doanh nghiệp mới bước vào thị trường Pháp, việc có một đơn vị đồng hành giúp giảm đáng kể chi phí thử sai.
Đây là lợi thế thực tế.
10. Cơ hội lớn cho doanh nghiệp Việt trong 5 năm tới
Xu hướng tiêu dùng xanh tại Pháp
Hàng thân thiện môi trường sẽ tăng mạnh.
Doanh nghiệp Việt cần đầu tư vào:
- Bao bì xanh
- Quy trình sạch
- Chứng nhận xanh
Thực phẩm châu Á tăng trưởng
Ẩm thực Việt ngày càng phổ biến tại Pháp.
Đây là cơ hội cho:
Nước mắm
Bún
Phở
Cà phê
Nội thất và lifestyle
Người Pháp yêu thích sản phẩm thủ công.
Việt Nam có thế mạnh lớn.
Công nghệ
Linh kiện điện tử và thiết bị công nghệ vẫn còn dư địa lớn.
11. Doanh nghiệp Việt cần chuẩn bị gì?
Chuẩn hóa chất lượng
Không có tiêu chuẩn, không có cửa vào Pháp.
Đây là nguyên tắc.
Đầu tư thương hiệu
Xuất khẩu thô cho biên lợi nhuận thấp.
Xây dựng thương hiệu mới là chiến lược dài hạn.
Hiểu luật chơi châu Âu
Không hiểu luật là rủi ro lớn.
Có đơn vị kết nối đáng tin cậy
Một đối tác trung gian tốt có thể rút ngắn nhiều năm tìm đường.
Europe Education là một ví dụ thực tế trong vai trò cầu nối này.
12. Tương lai quan hệ thương mại Việt – Pháp
Nhìn về tương lai, quan hệ thương mại giữa Việt Nam và Pháp sẽ không dừng ở xuất nhập khẩu truyền thống.
Ba xu hướng sẽ dẫn dắt:
Thứ nhất, thương mại xanh.
Thứ hai, số hóa chuỗi cung ứng.
Thứ ba, hợp tác công nghệ.
Việt Nam đang trở thành điểm đến sản xuất chiến lược.
Pháp đang tìm kiếm đối tác ổn định tại châu Á.
Hai nhu cầu này gặp nhau.
Đó là nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.
Kết luận
Bức tranh xuất nhập khẩu Việt – Pháp trong 10 năm gần đây cho thấy một điều rõ ràng: quan hệ thương mại giữa hai quốc gia đang trưởng thành nhanh chóng.
Từ những lô hàng dệt may, nông sản đơn giản đến các chuỗi cung ứng công nghệ và sản phẩm giá trị gia tăng cao, Việt Nam đã đi một chặng đường dài.
Nhưng thị trường Pháp không phải thị trường dễ.
Nó đòi hỏi chuẩn mực.
Đòi hỏi tính chuyên nghiệp.
Đòi hỏi kết nối đúng.
Trong giai đoạn mới, doanh nghiệp nào hiểu thị trường, hiểu luật chơi và có cầu nối phù hợp sẽ đi nhanh hơn.
Và ở điểm đó, vai trò của những đơn vị hỗ trợ kết nối như Europe Education trở nên đặc biệt quan trọng: không chỉ giúp doanh nghiệp gặp đúng đối tác, mà còn giúp giảm rủi ro, tăng tốc giao thương và mở ra cánh cửa vào một trong những thị trường khó nhưng giàu tiềm năng nhất châu Âu.
Mười năm qua là nền móng.
Mười năm tới sẽ là giai đoạn bứt tốc.
